AllBoardSolutionFREE

Chapter 6: Inflation

ପାଠ ୬: ଦରବୃଦ୍ଧି

Geography · Odisha Board Class 10 · 9 Questions · 16 Quiz

📖 ପାଠ ୬ — ଦରବୃଦ୍ଧି: ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତାରରେ।

ପାଠ ୬ — ଦରବୃଦ୍ଧି (Inflation)

📌 ୧. ଦରବୃଦ୍ଧି କ'ଣ?

ଦରବୃଦ୍ଧି (Inflation): ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବାର ଦାମ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଲଗାତାର ବଢ଼ିବା। ଫଳରେ ଟଙ୍କାର କ୍ରୟଶକ୍ତି କମେ — ଅର୍ଥାତ୍ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ୧୦ ଟଙ୍କାରେ ମିଳୁଥିଲା, ଏବେ ତାହା ୧୫ ଟଙ୍କାରେ ମିଳେ।

📈 ୨. ଦରବୃଦ୍ଧିର କାରଣ

ପ୍ରକାରକାରଣ
ଚାହିଦା-ଜନିତ (Demand-pull)ଦ୍ରବ୍ୟର ଚାହିଦା ଯୋଗାଣଠାରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ଦାମ ବଢ଼େ
ବ୍ୟୟ-ଜନିତ (Cost-push)କଞ୍ଚାମାଲ/ମଜୁରି/ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ି ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ

👥 ୩. ଦରବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବ

ଦରବୃଦ୍ଧି ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ସମାନ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ନାହିଁ। କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ: ଗରିବ, ଚାକିରିଆ, ପେନସନଭୋଗୀ ଓ ସ୍ଥିର ଆୟ ବର୍ଗ (ଆୟ ସ୍ଥିର, କିନ୍ତୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼େ)। ଲାଭବାନ: ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଋଣ ନେଉଥିବା ଲୋକ (କାରଣ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ କମିଯାଏ)।

🏦 ୪. ଦରବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ

ମୁଦ୍ରା ନୀତି (RBI): ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ମୁଦ୍ରା ଯୋଗାଣ କମାଏ ଓ ସୁଧ ହାର (repo rate) ବଢ଼ାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଋଣ ମହଙ୍ଗା ହୋଇ ଚାହିଦା କମେ। ରାଜକୋଷ ନୀତି (ସରକାର): ଦ୍ରବ୍ୟ ଯୋଗାଣ ବଢ଼ାଏ, ଜମାଖୋରି ରୋକେ ଓ ଆମଦାନୀ ବଢ଼ାଏ।

🧠 ମନେରଖ: ଦରବୃଦ୍ଧି=ଦାମ↑, କ୍ରୟଶକ୍ତି↓। Demand-pull vs Cost-push। କ୍ଷତି=ସ୍ଥିର ଆୟ ବର୍ଗ। RBI (repo rate) ନିୟନ୍ତ୍ରଣ।
⭐ ପରୀକ୍ଷାରେ: ① ଦରବୃଦ୍ଧି ଅର୍ଥ (କ୍ରୟଶକ୍ତି)। ② Demand-pull vs Cost-push (ସାରଣୀ)। ③ ପ୍ରଭାବ (କିଏ କ୍ଷତି/ଲାଭ)। ④ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (RBI repo rate + ସରକାର)।
📲 Join our WhatsApp Channel

Get free daily notes, new chapter solutions, model question papers & exam updates — straight on your phone.

Follow on WhatsApp →