1(କ) ଭୂ-ସମ୍ପଦର ବିନିଯୋଗ କିପରି କରାଯାଏ?
ଭୂ-ସମ୍ପଦ (ଭୂମି)କୁ ମନୁଷ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିନିଯୋଗ କରେ:
• ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବାସଗୃହ ଆଦି ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣରେ।
• ବିଭିନ୍ନ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନରେ।
• ସହର, ରାସ୍ତାଘାଟ, ରେଳପଥ, ବିମାନ ବନ୍ଦର, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର, ବଜାର ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନିର୍ମାଣରେ।
• ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଖନନରେ।
2(ଖ) ଭାରତରେ ଭୂ-ସମ୍ପଦ କିପରି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି?
ଭାରତର ମୋଟ ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ 32,87,263 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର। ଏହାର ଭୂ-ବ୍ୟବହାର:
• ଅରଣ୍ୟ ଭୂମି: ପ୍ରାୟ 22.5% (ଜାତୀୟ ବନ ନୀତି ଅନୁସାରେ ଏହା 33% ହେବା ଉଚିତ)।
• କୃଷି ଭୂମି (ନିଟ୍ ଚାଷ ଜମି): ପ୍ରାୟ 46%।
• ଚାରଣ ଓ ଗୋଚର ଭୂମି: ପ୍ରାୟ 4%।
• ଅଣ-କୃଷି ଭୂମି (ସହର, ରାସ୍ତା, ଶିଳ୍ପ ଆଦି): ପ୍ରାୟ 5%।
• ଅନାବାଦୀ ଓ ପତିତ ଭୂମି ଆଦି ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଭାରତର ପ୍ରାୟ 95% ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା (ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ବାସଗୃହ) ଏହି ଭୂ-ସମ୍ପଦରୁ ପୂରଣ ହୁଏ।
3(ଗ) ଭୂ-କ୍ଷୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କିପରି କରାଯାଇପାରିବ?
ଭୂ-କ୍ଷୟ (land degradation) ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ:
• ପୁନଃ ବନୀକରଣ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପଶୁଚାରଣ।
• ଫସଲ ଚକ୍ର (crop rotation) ଏବଂ କୃଷି ଓ ଅରଣ୍ୟ ଭୂମିରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପଶୁଚାରଣ।
• ବାଲୁକା ପାହାଡ (sand dune) ସ୍ଥିରୀକରଣ।
• ଶିଳ୍ପକେନ୍ଦ୍ରରୁ ନିର୍ଗତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁର ସୁ-ପରିଚାଳନା।
• ନଦୀ ବା ପବନ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଭୂ-କ୍ଷୟ ରୋକିବା।
• ଭୂ-ବ୍ୟବହାରର ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ।
4ନିମ୍ନଲିଖିତଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କର। (କ) ଅନାବାଦୀ ଭୂମି (ଖ) କ୍ଷୟିତ ଭୂମି।
(କ) ଅନାବାଦୀ ଭୂମି (Fallow land): ଯେଉଁ କୃଷି ଭୂମିରେ ଏକ ବର୍ଷ ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ଚାଷ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତାହାକୁ ଅନାବାଦୀ ଭୂମି କୁହାଯାଏ।
(ଖ) କ୍ଷୟିତ ଭୂମି (Degraded land): ଅନବରତ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର, ଅବକ୍ଷୟ ବା ଅନ୍ୟ କାରଣରୁ ଉର୍ବରତା ହରାଇ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ଭୂମିକୁ କ୍ଷୟିତ ଭୂମି କୁହାଯାଏ।