1(କ) ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ ୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କିପରି ହେଲା?
୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ନୂତନ ପ୍ରଦେଶ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ। କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟ — ଏହି ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ନେଇ ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ ୧ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହେଲା। ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ; ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଓ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ସାକାର ହେଲା।
2(ଖ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଘାଟନ ଦିବସ ପାଳନର ବିବରଣୀ ଦିଅ।
୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ ୧ରେ କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ ହଲରେ ଏକ ଆଡ଼ମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସବରେ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହେଲା। ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସାର୍ କୋର୍ଟନେ ଟେରେଲ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ ହବାକଙ୍କୁ ଶପଥ ପାଠ କରାଇଥିଲେ। ଇଂଲଣ୍ଡ ସମ୍ରାଟ ଓ ଭାଇସରାୟଙ୍କ ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହ ଏହା ଜନତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପାଳିତ ହେଲା।
3(ଗ) ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ଗଠନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସନ ପାଇଁ କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା?
ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ଗଠନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜ୍ୟପାଳ ଓ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନେଇ ଏକ ଉପଦେଷ୍ଟା ପରିଷଦ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ହେଲା। ଏଥିରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପରିଷଦ ବା ମନ୍ତ୍ରୀପଦ ନ ଥିଲା; ରାଜ୍ୟପାଳ ଶାସନ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତି ଏହି ପରିଷଦର ଉପସଭାପତି ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୭ ଜଣ ପୂର୍ବ ପ୍ରତିନିଧି ଓ ୧୩ ଜଣ ସରକାରୀ ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ।
4(ଘ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନିର୍ବାଚନର ବିବରଣୀ ଦିଅ।
୧୯୩୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୮-୨୫ରେ ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ହେଲା। ସମୁଦାୟ ୬୦ ଆସନ (୫୬ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚିତ + ୪ ରାଜ୍ୟପାଳ ମନୋନୀତ)। କଂଗ୍ରେସ ୩୬, କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ଜାତୀୟ ଦଳ ୪, କନିକା ରାଜାଙ୍କ ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳ ୬ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ/ନିର୍ଦଳୀୟ ୧୦ ଆସନ ପାଇଲେ। କଂଗ୍ରେସ ଏକକ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଦଳ ହେଲା।
5(ଙ) ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଗଠିତ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ।
୧୯୪୧ ନଭେମ୍ବର ୨୪ରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଏକ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଗଠନ କଲେ। ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଓ ମୌଲବୀ ଅବଦୁସ୍ ଶୋଭାନ୍ ଖାଁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଏହା ଇଂରେଜ ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାରୁ କଂଗ୍ରେସ ସମାଲୋଚନା କଲା; ମାତ୍ର ଏହି ସମୟରେ ଦୁଇଟି ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ହେଲା — ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ କଟକ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (Medical College) ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
6ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର। (କ) କଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ମନା (ଖ) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର PM କାଳ (ଗ) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ (ଘ) ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ (ଙ) ବାଚସ୍ପତି
(କ) ୧୯୩୫ ଆଇନରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ବିଶେଷ କ୍ଷମତା ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର କ୍ଷମତାକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କାରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରଥମେ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଗଠନ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇ ନ ଥିଲା।
(ଖ) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାଳ ୧୯୩୭ ଏପ୍ରିଲ ୧ରୁ ଜୁଲାଇ ୧୩ ଥିଲା।
(ଗ) ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ପାୱାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆଶ୍ୱାସନା ପରେ କଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଗଠନକୁ ରାଜି ହେଲା; ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ ୧୯୩୭ ଜୁଲାଇ ୧୯ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ।
(ଘ) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନ୍ଗୋ ଓ ବୋଧରାମ ଦୁବେ।
(ଙ) ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ ଓ ଉପବାଚସ୍ପତି ନନ୍ଦକିଶୋର ଦାସ ଥିଲେ।
7(ଚ) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଇସ୍ତଫା (ଛ) ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟପାଳ (ଜ) ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀ (ଝ) ଦୁଇ ଆକାଂକ୍ଷା (ଞ) ମହତାବ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ
(ଚ) କଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଇଂରେଜ ଯୁଦ୍ଧନୀତି ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରି ୧୯୩୯ ନଭେମ୍ବରରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲା।
(ଛ) ହବାକଙ୍କ ପରେ ୧୯୪୧ ଏପ୍ରିଲ ୧ରେ ଉଇଲିୟମ୍ ଲୁୱିସ ରାଜ୍ୟପାଳ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ।
(ଜ) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଓ ମୌଲବୀ ଅବଦୁସ୍ ଶୋଭାନ୍ ଖାଁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ।
(ଝ) ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ କଟକ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ — ଏହି ଦୁଇଟି ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା।
(ଞ) ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମୟର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ — ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ, ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
8ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର। (କ-ଞ)
(କ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ କଟକଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା।
(ଖ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଆୟତନ ୩୨,୬୯୫ ବର୍ଗମାଇଲ ଥିଲା।
(ଗ) କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ ହଲରେ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍ଘାଟନ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
(ଘ) ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସାର୍ କୋର୍ଟନେ ଟେରେଲ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଶପଥ ପାଠ କରାଇଥିଲେ।
(ଙ) ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଶାସନିକ କମିଟି ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ ହବାକଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।
(ଚ) ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭାରେ ୬୦ ଆସନ ଥିଲା (୫୬ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚିତ + ୪ ମନୋନୀତ)।
(ଛ) କନିକା ରାଜା ସୈଲେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।
(ଜ) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ୧୯୩୫ ଆଇନର ଧାରା ୯୩ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟପାଳ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ।
(ଝ) ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ତାଙ୍କ ଅର୍ଜିତ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଦାନ କରିଥିଲେ।
(ଞ) ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ୧୯୪୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୩ରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।