ଏକାଙ୍କିକା ୧: ସୁର ସୁନ୍ଦରୀ

ସରଳା ଦେବୀ।

ମହାଭାରତର ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟାନ (ସୁନ୍ଦ-ଉପସୁନ୍ଦ-ତିଲୋତ୍ତମା)।

ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା।

ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରି ଏମିତି ବର ପାଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ବିନା ଆଉ କେହି ବଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନେ ଅଜେୟ ଥିଲେ।

ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କ ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଉଭୟ ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ପାଇବା ଲାଗି ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଓ ଜଣେ ଅନ୍ୟକୁ ବଧ କରି ଉଭୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।

ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟ ଭାଇ ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରି ଅଜେୟ ଶକ୍ତି ପାଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କଲେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗଚ୍ୟୁତ କରି ତ୍ରିଭୁବନରେ ଅତ୍ୟାଚାର ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଅସହାୟ ଦେବତାମାନେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ରିଭୁବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସୁନ୍ଦରୀ ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କ ଅପରୂପ ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଦୁଇ ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ପାଇବା ଲାଗି ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ଓ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରି ଉଭୟ ମଲେ। ଏହିପରି ନାରୀଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଦମନ ହେଲା। ଏକାଙ୍କିକାର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା — ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅହଂକାରର ପତନ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଦମନରେ ନାରୀର ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ଶକ୍ତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଏ।

ନାରୀର ଦାବି ଓ ନାରୀ ଜଗତ (ଉତ୍କଳର ନାରୀ ସମସ୍ୟା)।

ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ।

ଅଜେୟ ଦୈତ୍ୟ ଭାଇ ସୁନ୍ଦ-ଉପସୁନ୍ଦଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରରୁ ତ୍ରିଭୁବନକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କ ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଦୁଇ ଭାଇ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବେ।

ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅହଂକାରର ପତନ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଦମନରେ ନାରୀଶକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଅଛି — ଏହି ଶିକ୍ଷା ପାଉ।

ଏହି ଏକାଙ୍କିକାରେ ନାରୀକୁ କେବଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦୁଷ୍ଟ ଦମନର ଏକ ଶକ୍ତି ରୂପେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଅଜେୟ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ଯୁଦ୍ଧ କରି ହରାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ତିଲୋତ୍ତମା ନାମକ ନାରୀ ନିଜ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଉପସ୍ଥିତି ବଳରେ ପରସ୍ପର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ କରାଇ ବିନାଶ କଲେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ନାରୀ ଦୁର୍ବଳ ନୁହେଁ; ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ସେ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତି ହୋଇ ଉଠିପାରେ। ନାରୀର ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ଆତ୍ମମର୍ଯ୍ୟାଦା ହିଁ ତାହାର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି।