ଗଳ୍ପ ୩: ବେଲ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ବଟବୃକ୍ଷ

ରବି ପଟନାୟକ।

'ନବରବି' (୧୯୮୪)।

ଜନନୀ (ମା') ଓ ମାତୃଭୂମିର ପ୍ରତୀକ।

ଯେମିତି ବଟବୃକ୍ଷ ନିଜ ବିଶାଳ ଛାୟାରେ ବହୁ ପ୍ରାଣୀ, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଥିକଙ୍କୁ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଭାବେ ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ମା' ଓ ମାତୃଭୂମି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତି; ତେଣୁ ବଟବୃକ୍ଷ ଜନନୀର ପ୍ରତୀକ।

ପରିବେଶ ପ୍ରତି ସଚେତନତା — ପୁରୁଣା, ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ଧ୍ୱଂସ ନ କରିବାର ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ।

ରବି ପଟନାୟକ ଏହି ଗଳ୍ପରେ ବେଲ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ବଟବୃକ୍ଷ ପରି ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷକୁ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ବଟବୃକ୍ଷକୁ ସେ ଜନନୀ ଓ ମାତୃଭୂମିର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି — ଯେମିତି ବଟବୃକ୍ଷ ନିଜ ବିଶାଳ ଛାୟାରେ ବହୁ ଜୀବ, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଥିକଙ୍କୁ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ, ସେହିପରି ମା' ଓ ମାତୃଭୂମି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି। ଏକ ସରକାରୀ ବସ୍ତି ଉଠାଇବା ଲାଗି ଏହି ପୁରୁଣା ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷକୁ କାଟି ଦେବାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ ପରିବେଶ-ଧ୍ୱଂସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଚେତନତାର ବାର୍ତ୍ତା ଦିଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଗଳ୍ପଟି ବାତ୍ସଲ୍ୟ, ମାତୃତ୍ୱର ମହାନତା, ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ଓ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ।

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଓ ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାନ୍ଧାରୀ (ବହୁରୂପୀ, ରାଗତୋଡ଼ି)।

ଜନନୀ ଓ ମାତୃଭୂମିର।

ବୃକ୍ଷ ଓ ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ଛାୟା, ବାୟୁ, ଜଳ ଓ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତି; ଏସବୁ ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ ପରିବେଶ ଓ ଜୀବନ ବିପନ୍ନ ହୁଏ, ତେଣୁ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ଜରୁରୀ।

ମାତୃତ୍ୱ ଓ ବାତ୍ସଲ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିବା ତଥା ପ୍ରକୃତି ଓ ପରିବେଶକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଶିକ୍ଷା ପାଉ।

ବୃକ୍ଷ ମଣିଷ ଜୀବନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ। ଗଛ ଆମକୁ ଅମ୍ଳଜାନ, ଛାୟା, ଫଳ, କାଠ, ଔଷଧ ଓ ବର୍ଷା ଦିଏ ତଥା ପରିବେଶକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖେ। ବଟବୃକ୍ଷ ପରି ବିଶାଳ ଗଛ ଜନନୀ ପରି ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଭାବେ ବହୁ ଜୀବଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ। ତେଣୁ ବୃକ୍ଷ କାଟିବା ମାନେ ନିଜ ଜୀବନର ଆଧାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା। ଏହି କାରଣରୁ ଆମେ ଅଧିକ ଗଛ ଲଗାଇବା ଓ ବିଦ୍ୟମାନ ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।