Odisha Board · Class 10 · General Science

Annual Examination — Set 1

Time: 2 Hours 30 Minutes · Full Marks: 100

Covers full syllabus (Physical Science Ch 1–9, Life Science Ch 1–10)

PHYSICAL SCIENCE (SCP) — 50 Marks

SECTION A — Objective (Multiple Choice) · 25 × 1 = 25

1. ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବସ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟି ବା ବିନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ — ଏହା କେଉଁ ନିୟମ?

(a) ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ
(b) ବସ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ
(c) ଆଭୋଗାଦ୍ରୋ
(d) ଓହମ୍

2. 2H₂ + O₂ → 2H₂O — ଏଠାରେ H₂O ର coefficient କେତେ?

(a) 1
(b) 2
(c) 3
(d) 4

3. AgCl ଆଲୋକରେ କଳା ପଡ଼େ — ଏହା କେଉଁ ପ୍ରକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା?

(a) ସଂଶ୍ଳେଷଣ
(b) ଆଲୋକ-ବିଘଟନ
(c) ବିସ୍ଥାପନ
(d) ପ୍ରଶମନ

4. NaOH + HCl → NaCl + H₂O କେଉଁ ପ୍ରକାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା?

(a) ଜାରଣ
(b) ପ୍ରଶମନ
(c) ବିଘଟନ
(d) ଅବକ୍ଷେପଣ

5. ପ୍ରଶମିତ (neutral) ଦ୍ରବଣର pH କେତେ?

(a) 0
(b) 7
(c) 14
(d) 3

6. ଖାଇବା ଲୁଣର ରାସାୟନିକ ସଂକେତ କ'ଣ?

(a) NaHCO₃
(b) NaCl
(c) Na₂CO₃
(d) NaOH

7. ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା ଅନୁକ୍ରମରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଧାତୁ?

(a) ସୋଡ଼ିୟମ୍
(b) ପୋଟାସିୟମ୍
(c) ସୁନା
(d) ଲୁହା

8. ପିତ୍ତଳ (Brass) କେଉଁ ଦୁଇ ଧାତୁର ମିଶ୍ରଣ?

(a) ତମ୍ବା ଓ ଟିଣ
(b) ତମ୍ବା ଓ ଜିଙ୍କ୍
(c) ଲେଡ୍ ଓ ଟିଣ
(d) ଲୁହା ଓ କାର୍ବନ୍

9. ଆଲକହଲର ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ କ'ଣ?

(a) -COOH
(b) -OH
(c) -CHO
(d) -CO-

10. ଆଧୁନିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀରେ କେତୋଟି ଗ୍ରୁପ ଅଛି?

(a) 7
(b) 8
(c) 18
(d) 10

11. ଅବତଳ ଦର୍ପଣର ବକ୍ରତା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ R ଓ ଫୋକସ୍ ଦୂରତା f ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ?

(a) R = f
(b) R = 2f
(c) R = f/2
(d) R = 4f

12. ଗାଡ଼ିର ପଛ ଦେଖିବା (rear-view) ଦର୍ପଣ କେଉଁଟି?

(a) ସମତଳ
(b) ଅବତଳ
(c) ଉଭଳ (Convex)
(d) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ

13. ଲେନ୍ସ ସୂତ୍ର କ'ଣ?

(a) 1/v + 1/u = 1/f
(b) 1/v − 1/u = 1/f
(c) u − v = f
(d) 1/f = u×v

14. ହୀରାର ପ୍ରତିସରଣାଙ୍କ (refractive index) କେତେ?

(a) 1.33
(b) 1.52
(c) 2.42
(d) 1.0

15. ଲେନ୍ସର ପାୱାରର ଏକକ କ'ଣ?

(a) ମିଟର
(b) ଡାଇଅପ୍ଟର
(c) ୱାଟ୍
(d) ନିଉଟନ୍

16. ଆକାଶ ନୀଳ ଦେଖାଯିବାର କାରଣ କ'ଣ?

(a) ପ୍ରତିଫଳନ
(b) ଆଲୋକର ବିଛୁରଣ (Scattering)
(c) ପ୍ରତିସରଣ
(d) ଦହନ

17. ସ୍ୱାଭାବିକ ଚକ୍ଷୁର ସ୍ପଷ୍ଟ ଦର୍ଶନର ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତା କେତେ?

(a) 25 ମି
(b) 25 ସେମି
(c) 2.5 ସେମି
(d) 2.5 ମି

18. ସମୀପ ଦୃଷ୍ଟି (Myopia) ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ କେଉଁ ଲେନ୍ସ?

(a) ଉଭଳ
(b) ଅବତଳ (Concave)
(c) ସମତଳ
(d) ବର୍ତ୍ତୁଳ

19. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର SI ଏକକ କ'ଣ?

(a) କୁଲମ୍
(b) ଆମ୍ପିୟର
(c) ଭୋଲ୍ଟ
(d) ଓମ୍

20. ଓମ୍‌ଙ୍କ ନିୟମ କ'ଣ?

(a) V = I/R
(b) V = IR
(c) I = VR
(d) R = VI

21. ପ୍ରତିରୋଧର ଏକକ କ'ଣ?

(a) ଭୋଲ୍ଟ
(b) ଓମ୍ (Ω)
(c) ଆମ୍ପିୟର
(d) ୱାଟ୍

22. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପାୱାରର ସୂତ୍ର କ'ଣ?

(a) P = V/I
(b) P = VI
(c) P = I/V
(d) P = V+I

23. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ପାଇଁ କେଉଁ ଧାତୁ?

(a) ତମ୍ବା
(b) ଟଙ୍ଗଷ୍ଟନ୍
(c) ଏଲୁମିନିୟମ୍
(d) ଲୌହ

24. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ କିଏ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ?

(a) ଫାରାଡ଼େ
(b) ଓର୍ଷ୍ଟେଡ୍
(c) ଆମ୍ପିୟର
(d) ଓହମ୍

25. ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରେରଣ (EM induction) କିଏ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ?

(a) ଓର୍ଷ୍ଟେଡ୍
(b) ମାଇକେଲ ଫାରାଡ଼େ
(c) ଆମ୍ପିୟର
(d) ମାକ୍ସୱେଲ୍

SECTION B — Subjective

Q1. 2 × 4 = 8 marks

Answer any two questions (4 marks each):

ଓମ୍‌ଙ୍କ ନିୟମ ଲେଖ। 12V ବ୍ୟାଟେରୀ ସହ 6Ω ପ୍ରତିରୋଧ ଯୋଡ଼ିଲେ ପ୍ରବାହ କେତେ?
ଅବତଳ ଦର୍ପଣରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ଅମ୍ଳ, କ୍ଷାରକ ଓ ଲବଣର ପ୍ରତ୍ୟେକର ଦୁଇଟି ଧର୍ମ ଲେଖ।

Q2. 3 × 3 = 9 marks

Answer any three questions (3 marks each):

ପ୍ରତିରୋଧ କେଉଁ କେଉଁ କାରକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ?
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ୍ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଏ?
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମୋଟରର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂକ୍ଷେପେ ଲେଖ।
ଧାତୁ ନିଷ୍କାସନରେ ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ ଓ କାଲସିନେସନ୍‌ର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ।

Q3. 4 × 2 = 8 marks

Answer any four questions (2 marks each):

ଏମ୍ଫୋଟେରିକ୍ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ କ'ଣ? ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ।
ପରିବର୍ଦ୍ଧନ m = +1 ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ଶ୍ରେଣୀ (series) ସଂଯୋଗରେ ସମତୁଲ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧ ସୂତ୍ର ଲେଖ।
ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ବାମ ହସ୍ତ ନିୟମ କେଉଁଠି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?
ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ କେଉଁ ଘଟଣା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?

LIFE SCIENCE (SCL) — 50 Marks

SECTION A — Objective (Multiple Choice) · 25 × 1 = 25

26. ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ?

(a) ଶ୍ୱସନ
(b) ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଷଣ
(c) ରେଚନ
(d) ପାଚନ

27. ଶ୍ୱସନରେ ଶକ୍ତି କେଉଁ ରୂପେ ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ?

(a) ADP
(b) ATP
(c) DNA
(d) RNA

28. ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନ ବହନ କରୁଥିବା ରଞ୍ଜକ କ'ଣ?

(a) କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍
(b) ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ୍
(c) ମେଲାନିନ୍
(d) ଇନସୁଲିନ୍

29. ଉଦ୍ଭିଦରେ ଜଳ ଓ ଖଣିଜ ଲବଣ ପରିବହନ କରେ?

(a) ଫ୍ଲୋଏମ୍
(b) ଜାଇଲମ୍
(c) ଷ୍ଟୋମାଟା
(d) କାମ୍ବିୟମ୍

30. ମନୁଷ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ରେଚନ ଅଙ୍ଗ କ'ଣ?

(a) ଯକୃତ
(b) ବୃକକ୍
(c) ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍
(d) ଆମାଶୟ

31. ରକ୍ତରେ ଶର୍କରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ହରମୋନ୍?

(a) ଥାଇରକ୍ସିନ୍
(b) ଇନସୁଲିନ୍
(c) ଆଡ୍ରିନାଲିନ୍
(d) ଅକ୍‌ସିନ୍

32. ପ୍ରତିବର୍ତ୍ତ କ୍ରିୟା କେଉଁ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ?

(a) ମସ୍ତିଷ୍କ
(b) ସୁଷୁମ୍ନା
(c) ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ
(d) ବୃକକ୍

33. ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ପୁରୁଷ ଜନନକୋଷ କ'ଣ?

(a) ଡିମ୍ବାଣୁ
(b) ଶୁକ୍ରାଣୁ
(c) ଜାଇଗୋଟ୍
(d) ଭ୍ରୂଣ

34. ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ନିଷେଚନ (fertilization) କେଉଁଠି ହୁଏ?

(a) ଗର୍ଭାଶୟ
(b) ଡିମ୍ବବାହିନୀ ନଳୀ
(c) ଡିମ୍ବାଶୟ
(d) ଯୋନି

35. ମେଣ୍ଡେଲଙ୍କୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?

(a) ବିବର୍ତ୍ତନର ଜନକ
(b) ବଂଶାନୁକ୍ରମ ବିଜ୍ଞାନର ଜନକ
(c) କୋଷ ବିଜ୍ଞାନର ଜନକ
(d) ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନର ଜନକ

36. ମନୁଷ୍ୟଠାରେ କେତୋଟି କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ ଥାଏ?

(a) 23
(b) 46
(c) 44
(d) 48

37. ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିବା କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ କ'ଣ?

(a) A ଓ B
(b) X ଓ Y
(c) T ଓ G
(d) R ଓ r

38. 'ଯୋଗ୍ୟତମର ଉଦବର୍ତ୍ତନ' ମତବାଦ କିଏ ଦେଇଥିଲେ?

(a) ମେଣ୍ଡେଲ
(b) ଡାରୱିନ୍
(c) ଲାମାର୍କ
(d) ପାଶ୍ଚର

39. କୋଇଲା ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ?

(a) ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ
(b) ଅନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ (ଜୀବାଶ୍ମ)
(c) ଅବିରାମ
(d) ସୌର

40. ସୌର ଶକ୍ତି କେଉଁ ପ୍ରକାର ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ?

(a) ଅନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ
(b) ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ
(c) ଜୀବାଶ୍ମ
(d) ପାରମାଣବିକ

41. ପବନ କଳ କେଉଁ ଶକ୍ତିକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରେ?

(a) ସୌର
(b) ପବନ (ଗତିଜ)
(c) ଜୁଆର
(d) ଭୂ-ତାପ

42. ପରିସଂସ୍ଥାରେ ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ କ'ଣ?

(a) ଭକ୍ଷକ
(b) ଉତ୍ପାଦକ
(c) ଅପଘଟକ
(d) ଅଜୈବିକ

43. ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରବାହ କେଉଁ ଦିଗରେ ହୁଏ?

(a) ଚକ୍ରୀୟ
(b) ଏକ ଦିଗରେ
(c) ଉଭୟ ଦିଗରେ
(d) ପ୍ରବାହ ହୁଏ ନାହିଁ

44. ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର ଆମକୁ କେଉଁ କିରଣରୁ ରକ୍ଷା କରେ?

(a) ଅବଲୋହିତ
(b) ଅତିବାଇଗଣୀ (UV)
(c) X-କିରଣ
(d) ଦୃଶ୍ୟ ଆଲୋକ

45. ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ?

(a) ଜୈବ ବିଘଟନୀୟ
(b) ଅଜୈବ ବିଘଟନୀୟ (non-biodegradable)
(c) ଉଭୟ
(d) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ

46. ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟ କେଉଁଟି?

(a) ବର୍ଷାଜଳ ସଂଗ୍ରହ
(b) ଅଧିକ ଖନନ
(c) ଜଙ୍ଗଲ କାଟିବା
(d) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର

47. 'ଚିପକୋ' ଆନ୍ଦୋଳନ କେଉଁ ସମ୍ପଦ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଥିଲା?

(a) ଜଳ
(b) ଅରଣ୍ୟ (ବୃକ୍ଷ)
(c) ଖଣିଜ
(d) ମାଟି

48. ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ ଅଧିକ ନିର୍ଗତ ଗ୍ୟାସ୍?

(a) ଅମ୍ଳଜାନ
(b) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ
(c) ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍
(d) ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍

49. ଉଦ୍ଭିଦରେ ଅଣନିଷେକ ଜନନ (asexual)ର ଏକ ଉଦାହରଣ?

(a) ବୀଜ ଦ୍ୱାରା
(b) କଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା (cutting)
(c) ପରାଗସଙ୍ଗମ
(d) ନିଷେଚନ

50. DNAର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ କ'ଣ?

(a) ଡିଅକ୍‌ସିରାଇବୋ ନ୍ୟୁକ୍ଲିକ୍ ଏସିଡ୍
(b) ଡାଇନାଇଟ୍ରୋ ଏସିଡ୍
(c) ଡିଅକ୍‌ସି ନାଇଟ୍ରୋ ଏସିଡ୍
(d) ଡବଲ୍ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍

SECTION B — Subjective

Q4. 2 × 4 = 8 marks

Answer any two questions (4 marks each):

ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଷଣ କ'ଣ? ସମୀକରଣ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଉପାଦାନ ଲେଖ।
ମେଣ୍ଡେଲଙ୍କ ମଟର ଗଛ ପରୀକ୍ଷାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ଗୁଣ ପ୍ରଭାବୀ-ଅପ୍ରଭାବୀ ଅନୁପାତ ବୁଝାଅ।
ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଓ ଉଦାହରଣ ଲେଖ।

Q5. 3 × 3 = 9 marks

Answer any three questions (3 marks each):

ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କିପରି ହୁଏ?
ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା (food chain) କ'ଣ? ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ।
ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କମାଇବାର ତିନୋଟି ଉପାୟ ଲେଖ।
ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଅଣୁଚକ୍ରିକା ଓ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକାର କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ।

Q6. 4 × 2 = 8 marks

Answer any four questions (2 marks each):

ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରର ମହତ୍ତ୍ୱ କ'ଣ?
ବଂଶାନୁକ୍ରମ (Heredity) କ'ଣ?
ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍‌ର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ କ'ଣ?
ଅପଘଟକ (Decomposer)ର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?
ପୁନଃ ବ୍ୟବହାର (Reuse) ଓ ପୁନଃଚକ୍ରୀକରଣ (Recycle)ର ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

Answer Key & Model Answers

PHYSICAL SCIENCE (SCP) — Answers

Objective — Answer Key

1-b, 2-b, 3-b, 4-b, 5-b, 6-b, 7-b, 8-b, 9-b, 10-c, 11-b, 12-c, 13-b, 14-c, 15-b, 16-b, 17-b, 18-b, 19-b, 20-b, 21-b, 22-b, 23-b, 24-b, 25-b

Q1 — Model Answers

Q1ଓମ୍‌ଙ୍କ ନିୟମ ଲେଖ। 12V ବ୍ୟାଟେରୀ ସହ 6Ω ପ୍ରତିରୋଧ ଯୋଡ଼ିଲେ ପ୍ରବାହ କେତେ?

ଓମ୍‌ଙ୍କ ନିୟମ: ସ୍ଥିର ତାପମାତ୍ରାରେ ପରିବାହୀ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଏହାର ଦୁଇପ୍ରାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ବିଭବାନ୍ତର ସହ ସମାନୁପାତୀ (V = IR)। ଗଣନା: I = V/R = 12/6 = 2 A।

Q1ଅବତଳ ଦର୍ପଣରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

• ବସ୍ତୁ ଅନନ୍ତରେ: ପ୍ରତିବିମ୍ବ Fରେ, ଅତି ଛୋଟ, ବାସ୍ତବ, ଓଲଟା। • C ଠାରୁ ଦୂରରେ: F-C ମଧ୍ୟରେ, ଛୋଟ, ବାସ୍ତବ, ଓଲଟା। • C ଠାରେ: C ଠାରେ, ସମାନ, ବାସ୍ତବ, ଓଲଟା। • F-C ମଧ୍ୟରେ: C ବାହାରେ, ବଡ଼, ବାସ୍ତବ, ଓଲଟା। • F ଠାରେ: ଅନନ୍ତରେ। • P-F ମଧ୍ୟରେ: ଦର୍ପଣ ପଛରେ, ବଡ଼, ଆଭାସୀ, ସଳଖ।

Q1ଅମ୍ଳ, କ୍ଷାରକ ଓ ଲବଣର ପ୍ରତ୍ୟେକର ଦୁଇଟି ଧର୍ମ ଲେଖ।

ଅମ୍ଳ: ନୀଳ ଲିଟ୍‌ମସ୍ ଲାଲ୍ କରେ; ଧାତୁ ସହ H₂ ଦିଏ। କ୍ଷାରକ: ଲାଲ୍ ଲିଟ୍‌ମସ୍ ନୀଳ କରେ; ସ୍ପର୍ଶ ପିଚ୍ଛିଛିଆ। ଲବଣ: ଅମ୍ଳ+କ୍ଷାରକ ପ୍ରଶମନରୁ ମିଳେ; ଜଳରେ ଆୟନ ଦିଏ (ଯଥା NaCl)।

Q2 — Model Answers

Q2ପ୍ରତିରୋଧ କେଉଁ କେଉଁ କାରକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ?

(1) ତାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ (R ∝ l)। (2) ପ୍ରସ୍ତୁଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (R ∝ 1/A)। (3) ତାରର ପଦାର୍ଥ (ପ୍ରତିରୋଧ୍ୟତା)। (4) ତାପମାତ୍ରା।

Q2ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ୍ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଏ?

ସେ ସମୟରେ ଆଲୋକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଅଧିକ ଦୂରତା ଯାଏ; ଛୋଟ ତରଙ୍ଗଦୈର୍ଘ୍ୟ (ନୀଳ) ଆଲୋକ ଅଧିକ ବିଛୁରିତ ହୋଇ ଚାଲିଯାଏ, କେବଳ ଲାଲ୍ ଆଖିରେ ପହଞ୍ଚେ।

Q2ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମୋଟରର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂକ୍ଷେପେ ଲେଖ।

ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ପ୍ରବାହୀ କୁଣ୍ଡଳୀ ଉପରେ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ବାମ ହସ୍ତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବଳ ଲାଗେ ଓ କୁଣ୍ଡଳୀ ଘୁରେ। ବିଖଣ୍ଡିତ ବଳୟ ପ୍ରତି ଅର୍ଧ ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ ପ୍ରବାହ ଉଲଟାଇ ଏକ ଦିଗରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ବଜାୟ ରଖେ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ → ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି।

Q2ଧାତୁ ନିଷ୍କାସନରେ ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ ଓ କାଲସିନେସନ୍‌ର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ।

ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ: ସଲ୍‌ଫାଇଡ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡକୁ ବାୟୁ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଉତ୍ତପ୍ତ କରି ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ବନାଇବା। କାଲସିନେସନ୍: କାର୍ବୋନେଟ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡକୁ ବାୟୁ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଉତ୍ତପ୍ତ କରି ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ବନାଇବା।

Q3 — Model Answers

Q3ଏମ୍ଫୋଟେରିକ୍ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ କ'ଣ? ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ।

ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକ ଉଭୟ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରୁଥିବା ଅକ୍‌ସାଇଡ୍। ଉଦାହରଣ: Al₂O₃, ZnO।

Q3ପରିବର୍ଦ୍ଧନ m = +1 ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସଳଖ ଓ ବସ୍ତୁ ସହ ସମାନ ଆକାରର (ସମତଳ ଦର୍ପଣରେ)।

Q3ଶ୍ରେଣୀ (series) ସଂଯୋଗରେ ସମତୁଲ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧ ସୂତ୍ର ଲେଖ।

R = R₁ + R₂ + R₃ + ... (ସବୁ ପ୍ରତିରୋଧ ଯୋଗ ହୁଏ)।

Q3ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ବାମ ହସ୍ତ ନିୟମ କେଉଁଠି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?

ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ପ୍ରବାହୀ ପରିବାହୀ ଉପରେ ବଳର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ (ମୋଟର)।

Q3ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ କେଉଁ ଘଟଣା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?

ଜଳବିନ୍ଦୁରେ ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ + ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରତିଫଳନ + ପ୍ରକୀର୍ଣ୍ଣନ ଦ୍ୱାରା।

LIFE SCIENCE (SCL) — Answers

Objective — Answer Key

26-b, 27-b, 28-b, 29-b, 30-b, 31-b, 32-b, 33-b, 34-b, 35-b, 36-b, 37-b, 38-b, 39-b, 40-b, 41-b, 42-b, 43-b, 44-b, 45-b, 46-a, 47-b, 48-b, 49-b, 50-a

Q4 — Model Answers

Q4ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଷଣ କ'ଣ? ସମୀକରଣ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଉପାଦାନ ଲେଖ।

ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକରେ କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ CO₂ ଓ ଜଳରୁ ଗ୍ଲୁକୋଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା। 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ ଆବଶ୍ୟକ: ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ, କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍, CO₂, ଜଳ।

Q4ମେଣ୍ଡେଲଙ୍କ ମଟର ଗଛ ପରୀକ୍ଷାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ଗୁଣ ପ୍ରଭାବୀ-ଅପ୍ରଭାବୀ ଅନୁପାତ ବୁଝାଅ।

ମେଣ୍ଡେଲ ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚ (TT) ଓ ଖର୍ବ (tt) ମଟର ମିଶାଇଲେ F₁ ପିଢ଼ି ସବୁ ଉଚ୍ଚ (Tt) ହେଲା। F₁କୁ ସ୍ୱ-ପରାଗଣ କଲେ F₂ ପିଢ଼ିରେ ଉଚ୍ଚ:ଖର୍ବ = 3:1 ମିଳିଲା। ଏଥିରୁ ଜଣାଗଲା ‘T’ (ଉଚ୍ଚ) ପ୍ରଭାବୀ ଓ ‘t’ (ଖର୍ବ) ଅପ୍ରଭାବୀ।

Q4ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଓ ଉଦାହରଣ ଲେଖ।

ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ: ପୁନଃ ପୂରଣ ହୁଏ, ଅସରନ୍ତି; ଯଥା ସୌର, ପବନ, ଜଳ, ଜୈବ ଶକ୍ତି। ଅନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ: ସୀମିତ, ଥରେ ଶେଷ ହେଲେ ପୁଣି ମିଳେ ନାହିଁ; ଯଥା କୋଇଲା, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍, ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍।

Q5 — Model Answers

Q5ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କିପରି ହୁଏ?

ମନୁଷ୍ୟଠାରେ XX (ସ୍ତ୍ରୀ) ଓ XY (ପୁରୁଷ) କ୍ରୋମୋଜୋମ୍। ମାତା ସର୍ବଦା X ଦିଏ; ପିତା X ବା Y ଦିଏ। ପିତାଙ୍କ X ମିଶିଲେ ଝିଅ (XX), Y ମିଶିଲେ ପୁଅ (XY) ହୁଏ। ତେଣୁ ଶିଶୁର ଲିଙ୍ଗ ପିତାଙ୍କ କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

Q5ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା (food chain) କ'ଣ? ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ।

ଏକ ପରିସଂସ୍ଥାରେ ଶକ୍ତି ଏକ ଜୀବରୁ ଅନ୍ୟ ଜୀବକୁ ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା କୁହାଯାଏ। ଉଦାହରଣ: ଘାସ → ଫଡ଼ିଙ୍ଗ → ବେଙ୍ଗ → ସାପ → ବାଜ।

Q5ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କମାଇବାର ତିନୋଟି ଉପାୟ ଲେଖ।

(1) ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଓ ଅରଣ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ। (2) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା, ପୁନଃଚକ୍ରୀକରଣ। (3) ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ବିଶୋଧନ ଓ ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର।

Q5ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଅଣୁଚକ୍ରିକା ଓ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକାର କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ।

ଅଣୁଚକ୍ରିକା (Platelet): ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା (WBC): ରୋଗ ଜୀବାଣୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ି ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରେ।

Q6 — Model Answers

Q6ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରର ମହତ୍ତ୍ୱ କ'ଣ?

ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟର କ୍ଷତିକାରକ ଅତିବାଇଗଣୀ (UV) କିରଣରୁ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।

Q6ବଂଶାନୁକ୍ରମ (Heredity) କ'ଣ?

ପିତାମାତାଙ୍କ ଗୁଣ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବଂଶାନୁକ୍ରମ କୁହାଯାଏ।

Q6ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍‌ର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ କ'ଣ?

ମିଥେନ୍ (CH₄) — ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍‌ର ମୁଖ୍ୟ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ ଉପାଦାନ।

Q6ଅପଘଟକ (Decomposer)ର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?

ମୃତ ଜୀବଦେହକୁ ବିଘଟିତ କରି ପୋଷକ ପଦାର୍ଥ ମାଟିକୁ ଫେରାଏ (ଯଥା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ, କବକ)।

Q6ପୁନଃ ବ୍ୟବହାର (Reuse) ଓ ପୁନଃଚକ୍ରୀକରଣ (Recycle)ର ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

ପୁନଃ ବ୍ୟବହାର: ଏକ ବସ୍ତୁକୁ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କରିବା। ପୁନଃଚକ୍ରୀକରଣ: ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରି ନୂଆ ବସ୍ତୁ ତିଆରି କରିବା।